سابقه کشت درخت خرما (نخل) به بیش از ۵۰۰۰ سال پیش برمیگردد و کاشت آن در ایران از زمان تأسیس سلسله هخامنشی آغاز شده است. تکثیر این درخت به وسیله هسته خرما یا جابجایی پاجوشها (جوانههای خرما) انجام میشود. بهترین روش برای تکثیر خرما، جابجایی درختچههای کوچکی است که در اطراف درخت نخل مادر رشد میکنند. فصل مناسب برای تکثیر تابستان و بهویژه ماههای تیر و مرداد است.
طریقه باروری این درخت به این صورت است که به ازای هر ۹۵ اصله درخت ماده، ۱۵ اصله درخت نر در نظر گرفته میشود. خوشههای درخت نر برای باروری درختان ماده استفاده میشوند که در اصطلاح محلی به این عمل “ایوار” میگویند. درخت خرما دارای انواع مختلفی است و برخی معتقدند که تعداد آنها به ۴۰۰ نوع میرسد.
معمولاً اولین درختی که به ثمر مینشیند و رطب و خرما میدهد، آل مهتری است و آخرین آن هلیلی میباشد.
از انواع دیگر نخل میتوان به مضافتی، خنیزی، مرداسنگ، هلو (halow)، سلانی، کریته (karita)، شاهانی و شکری اشاره کرد.
مراحل مختلف رشد میوه نخل به این صورت است که ابتدا به صورت سفید و شبیه پنیر است که به آن “کور” (Kuvr) میگویند و سپس به ترتیب به “پنگرك” (Pengerak)، “کنگ” (kong)، “رطب” (retab) و در نهایت به خرما تبدیل میشود. خرمایی که به حد رشد نرسیده، “منگ” (meng) و خرمای خشک را “سلنگ” (saleng) مینامند. هسته آن را “استک” (estak) و سرپوش آن را “پیزگ” (pizg) میگویند.
اصول کاشت نهال در یک هکتار
چرا خرما شکرک میزند؟
از نظر اقتصادی، فواصل ردیفهای درختان را در نهالکاری یک یا یک و نیم متر در نظر نمیگیریم، بلکه فواصلی به اندازه ۵/۱ تا ۲ متر را مد نظر قرار میدهیم. اگر فواصل ردیفهای کاشت خیلی فشرده باشد، پوشش منطقه به سرعت برآورده میشود، اما نیاز به موارد زیر نیز ایجاد میشود:
– تعداد بیشتری نهال بزرگ که هزینههای بالاتری برای جنگلکاری به همراه خواهد داشت.
– هزينه زياد جهت حفظ و حراست
– تُنُک کردن زودهنگام یا حذف نهالهای کوچک که هیچ منفعتی از نظر تولید نداشته و تنها هزینهبر هستند، به طور معمول توصیه نمیشود.
با استفاده از کود در مناطق کشتشده، امروزه میتوان نهالهای جوان را بهگونهای پرورش داد که پوشش مناسب و دلخواه در منطقه به سرعت و آسانی بهدست آید. بدیهی است که در زمینهای نامرغوب، فواصل کاشت باید نسبت به مناطق مرغوب فشردهتر انتخاب شود، زیرا در این مناطق پوشش و سایهافکنی کامل بر روی زمین به آهستگی و به مرور زمان تأمین میشود و این فرآیند بهمراتب دیرتر از مناطق جنگلی مرغوب خواهد بود.
در مناطق جنگلی اقتصادی، توصیه میشود که فواصل نهالها را در ردیفهای کاشت بین ۷/۱ تا ۸/۱ متر انتخاب کنند. با انتخاب ارقام مناسب، حدود ۳۳۰۰ نهال در هر هکتار بهدست میآید.
آیا فواصل کاشت در مناطق مختلف باید متفاوت باشد؟
فواصل کاشت در مناطق مختلف باید متفاوت باشد و این امر به چند عامل بستگی دارد:
نوع خاک: در خاکهای مرغوب و حاصلخیز، میتوان فواصل کاشت را بیشتر در نظر گرفت، زیرا درختان به راحتی رشد میکنند و به پوشش مناسب میرسند. در خاکهای نامرغوب، فواصل باید فشردهتر باشد تا پوشش زمین سریعتر حاصل شود.
شرایط آب و هوایی: در مناطق گرمتر یا خشکتر، ممکن است نیاز به فواصل نزدیکتر باشد تا درختان بتوانند از منابع آبی بهینه استفاده کنند.
نوع درخت: ارقام مختلف خرما یا درختان دیگر ممکن است نیازهای متفاوتی از نظر فضا و نور داشته باشند. بنابراین، انتخاب فواصل کاشت بر اساس نوع درخت اهمیت دارد.
هدف کشت: اگر هدف تولید محصول بیشتر و سریعتر باشد، فواصل کاشت باید فشردهتر انتخاب شوند، در حالی که اگر هدف ایجاد جنگل یا فضای سبز باشد، فواصل گستردهتر ممکن است مناسبتر باشد.
مدیریت منابع: نحوه مدیریت آبیاری و کوددهی نیز میتواند بر فواصل کاشت تأثیر بگذارد. در سیستمهای آبیاری بهینه، ممکن است بتوان فواصل بیشتری را در نظر گرفت.
با توجه به این عوامل، انتخاب فواصل مناسب برای کاشت درختان از اهمیت ویژهای برخوردار است و باید با دقت انجام شود.
شرکت فراز خرما از شما کمال قدردانی را دارد که وقت ارزشمند خودتون را صرف خواندن این مقاله کردید امید وارم مفید واقع شده باشد
شرکت بزرگ فراز خرما این افتخار را دارد که با کیفیت ترین و مرغوب ترین خرما و محصولات خرمایی کشور را خدمت شما عرضه کند و بهترین ها نصیب شما شود