سابقه کشت درخت خرما (نخل) به بیش از ۵۰۰۰ سال پیش برمیگردد و کاشت آن در ایران از زمان شکلگیری سلسله هخامنشی متداول بوده است. تکثیر این درخت به دو روش انجام میشود: از طریق هسته خرما و جابجا کردن پاجوشها (جوانههای خرما).
بهترین روش برای تکثیر خرما، جابجا کردن درختان کوچکی است که در اطراف درخت نخل مادر رشد میکنند. بهترین فصل برای تکثیر، تابستان و بهویژه ماههای تیر و مرداد است.
روش باروری این درخت به این صورت است که به ازای هر ۹۵ اصله درخت ماده، ۱۵ اصله پایه نر در نظر گرفته میشود. خوشهها از درخت نر جدا شده و به درختان ماده منتقل میشوند که در اصطلاح محلی به این عمل «ایوار» میگویند.
درخت خرما انواع مختلفی دارد و برخی بر این باورند که تعداد آن به ۴۰۰ نوع میرسد. معمولاً اولین درختی که به ثمر مینشیند و میوه (رطب و خرما) تولید میکند، نوع “آل مهتری” است و آخرین نوعی که میوه میدهد “هلیلی” نام دارد. از دیگر انواع نخل میتوان به مضافتی، خنیزی، مرداسنگ، هلو (Halow)، سلانی، کریته (Karita)، شاهانی و شکری اشاره کرد.
مراحل مختلف رشد میوه نخل به این صورت است: در ابتدا، میوه به صورت سفید و شبیه پنیر است که به آن «کور» (Kuvr) میگویند. سپس به ترتیب به مراحل «پنگرك» (Pengerak)، «کنگ» (Kong)، «رطب» (Retab) و در نهایت به خرما تبدیل میشود. خرمایی که به حد رشد نرسیده «منگ» (Meng) و خرمای خشک را «سلنگ» (Saleng) مینامند. هسته آن را «استک» (Estak) و سرپوش آن را «پیزگ» (Pizg) میگویند.
چگونه نهال خرما بکاریم؟ / چگونه نهال خرما پرورش بدهیم؟
خواص درخت خرما تنها به میوه آن محدود نمیشود و برگها و شاخههای آن نیز کاربردهای فراوانی دارند. از این اجزاء برای تهیه زیرانداز و انواع بافتنیها استفاده میشود. همچنین، هسته خرما پس از آرد کردن، میتواند برای پخت نان یا بو دادن و تهیه قهوه با بوی مطبوع به کار رود.
حال که با خواص درخت خرما آشنا شدهاید، بعید است که به فکر کاشت نهال خرما نباشید. نهال خرما مانند سایر درختان به مراقبت و توجه نیاز دارد تا بتواند به ثمردهی مطلوبی برسد. بنابراین، آشنایی با اصول کاشت و نگهداری نهال خرما تا زمان برداشت اهمیت دارد.
برای کاشت نهال خرما، ابتدا باید هسته آن را از میوه جدا کرده و در آب سرد قرار دهید. هستهها باید به مدت یک هفته تا ده روز در آب بمانند و هر روز آب آنها تعویض شود تا مرطوب باقی بمانند. سپس هستهها را به آرامی درون یک پارچه خیس قرار داده و پارچه را در یک نایلون بگذارید و در آن را محکم ببندید.
این نایلون باید در مکانی گرم قرار گیرد و رطوبت پارچه بهطور مداوم کنترل شود. زمانی که ریشه سفید رنگی از هستهها خارج شد، میتوانید آنها را به گلدان یا باغچه مناسب منتقل کنید. البته این تنها آغاز کار است؛ نهال خرما نیاز به آبیاری مناسب، کود و خاک مناسب، هرس و مراقبتهای دیگر دارد.
بهترین روش برای کاشت نهال خرما، استفاده از پاجوش است. کاشت با استفاده از هسته خرما هزینهبر است، زیرا درخت خرما دوپایه است و پیش از گلدهی، نر و ماده بودن آن قابل تشخیص نیست. بنابراین، ممکن است تعداد زیادی درخت نر بدون استفاده باقی بمانند، در حالی که تعداد درختان نر لازم بسیار کمتر از درختان ماده است. به همین دلیل، روش پاجوش به وجود آمده است. پاجوشها از جوانههایی هستند که روی ساقه یا ریشه رشد میکنند و معمولاً پس از سه سالگی برای کاشت انتخاب میشوند.
پاجوش خوب ویژگی هایی دارد که به چند مورد از آنها اشاره می کنیم:
– ریشهدار: پاجوش باید ریشهدار باشد.
– وزن مناسب: وزن پاجوش خوب بین ۱۰ تا ۲۵ کیلوگرم است.
– عاری از آفات و بیماری: پاجوش نباید به هیچ آفت یا بیماری آلوده باشد.
– جوان و در حال رشد: پاجوش باید جوان و در وضعیت رشد سریع باشد.
– محل قطع صاف: محل قطع پاجوش باید صاف و بدون هیچ گونه ترک یا آسیب باشد.
– پایه مادری سالم: پایه مادری باید سالم، زنده و شاداب باشد.
سخن پایانی
شرکت بزرگ فراز خرما مفتخر است به شما مشتریان و مراجعه کنندگان عزیز که وبسایت فراز خرما را انتخاب کردید برای به دست اوردن جواب برای سوال شما امیدواریم مفید واقع شده باشد مقالات وبسایت فراز خرما.
کلیه محصولات شرکت فراز خرما به صورت ارگانیک تهیه و بسته بندی میشوند و با رعایت کلیه امور بهداشتی به دست مشتری میرسد. در ضمن قیمت محصولات ما کاملا رقابتی است و در دست اول قرار دارد.