سالهاست که نخلها بهعنوان درختان زینتی در پارکها و خیابانها کاشته میشوند. این گیاهان شامل بیش از ۲۰۰۰ گونه هستند که تنها تعداد کمی از آنها بهعنوان گیاهان زینتی شناخته میشوند. نخلهای زینتی با زیبایی خاصی که به محیط زندگی ما میبخشند، بسیار جالب و ارزشمند هستند.
این نخلها عمدتاً بومی مناطق گرمسیر نظیر گواتمالا، برزیل، سواحل مدیترانه و جزایر قناریاند. نخلها از خانواده پالماسه (Palmaceae) هستند و بهراحتی از سایر گیاهان قابل تشخیص میباشند. برخی از آنها دارای برگهای شانهای یا پرمانند و برخی دیگر دارای برگهای پنجهای یا بادبزنی هستند. این نخلهای همیشهسبز میتوانند بهصورت بوتهای یا درختی رشد کنند.
درخت نخل گیاهی مناسب برای شرایط استوایی و نیمهاستوایی است و میتوان آن را هم در فضای باز و هم بهصورت گلدانی در فضای بسته مانند آپارتمان یا دفتر کار پرورش داد. وجود گلدان درخت نخل در خانه حس استوایی و سرسبزی به فضا میبخشد.
پرورش نخلهای زینتی بهدلیل مقاومتی که در برابر شرایط سخت محیط دارند، به سادگی امکانپذیر است. شکل برگها در انتخاب واریتهها نقش مهمی ایفا میکند؛ در برخی از نخلها برگها شانهای و در برخی دیگر برگها پهن و پنجهای هستند.
کاشت درخت خرما در گلدان
قسمت اول: آمادهسازی برای جوانه زنی هسته خرما
در قدم اول، خرمای رسیدهای که از نوع و کیفیت آن راضی هستید را تهیه کرده و پس از میل کردن، هستههای آن را نگهداری کنید.
در قدم دوم، هستهها را بهخوبی بشویید و هر مقدار خرمای اضافی چسبیده به آنها را از بین ببرید. اگر خرمای چسبیده به هستهها کنده نمیشود، میتوانید هستهها را به مدت ۲۴ ساعت در آب داغ خیس کنید و سپس آنها را شستشو دهید تا کاملاً تمیز شوند.
سپس، هستهها را در آب تازه به مدت ۴۸ ساعت خیس کنید. برای این کار، یک فنجان یا کاسه را با آب خنک پر کنید و هستهها را درون آن قرار دهید. هر روز باید آب هستهها را تعویض کنید؛ به این صورت که آب قدیمی را بریزید و دوباره با آب تازه پر کنید. خیساندن هستههای خرما باعث میشود تا پوشش هسته آب را جذب کرده و آن را برای فرآیند جوانهزنی آماده کند.
همچنین، بذرهایی که روی آب شناور میشوند را دور بریزید و تنها از هستههایی که در ته ظرف باقی ماندهاند استفاده کنید.
قسمت دوم: جوانهزنی هسته خرما
در این مرحله، پس از اینکه هستهها به مدت ۴۸ ساعت در آب خیس خوردند، آنها را درون یک دستمال حولهای قرار دهید و دستمال را تا کنید تا هستهها بهطور کامل پوشش داده شوند. سپس دستمال را با آب مرطوب کنید تا هستهها کاملاً با دستمال مرطوب پوشیده شوند.
حال، دستمال مرطوب حاوی هستهها را درون یک کیسه پلاستیکی یا ظرف کاملاً کیپ قرار دهید. در این مرحله دقت کنید که هستهها از درون دستمال بیرون نیایند.
بسته را به مدت ۶ تا ۸ هفته در یک مکان تاریک و گرم نگهداری کنید. هستهها در دمای بین ۲۱ تا ۲۴ درجه سانتیگراد بهتر جوانه میزنند. برای نگهداری این بسته، محلی را انتخاب کنید که دما ثابتی داشته باشد، مانند بالای یخچال.
بهطور مداوم هر ۲ هفته یک بار به هستهها سر بزنید و روند جوانهزنی را بررسی کنید. در صورت نیاز، دستمال را تعویض کنید. پس از ۲ تا ۴ هفته، جوانههای ریزی بر روی هستهها مشاهده خواهید کرد.
زمانی که جوانه به اندازه کافی از هسته بیرون آمد، وقت آن است که هسته جوانهزده را در یک گلدان بکارید.
گلدان را بهگونهای پر کنید که قسمت پایین هسته با خاک کمپوست و قسمت بالای آن با خاک شنی پوشانده شود. سپس به آرامی آن را آبیاری کنید تا خاک مرطوب شود. روی گلدان را با پلاستیک بپوشانید و از قرار دادن آن در معرض نور مستقیم خورشید خودداری کنید. پس از ۳ تا ۸ هفته، جوانههای نخل از خاک بیرون خواهند آمد.
قسمت سوم: کاشت هسته جوانهزده
ابتدا یک گلدان با زهکشی مناسب و سوراخهای کافی در زیر آن انتخاب کنید. گلدانهای سفالی معمولاً گزینههای بهتری هستند زیرا میتوانند آب اضافی را از طریق بدنه خود تخلیه کنند.
سه واحد از پنج واحد گلدان را با خاک پر کنید (برای اندازهگیری این مقدار، میتوانید کمی بیشتر از نصف گلدان را پر کنید) و سعی کنید از خاکهای غنی برای گلدان استفاده کنید. توجه داشته باشید که خاک را به سمت پایین فشار ندهید، زیرا این کار میتواند جریان خروجی آب را کاهش دهد. اگر خاک شما غنی نیست، میتوانید از کودها برای غنی کردن آن استفاده کنید.
هسته جوانهزده را دقیقاً در مرکز گلدان قرار دهید و در هر گلدان تنها یک هسته جوانهزده بکارید. سپس باقیمانده گلدان را با خاک پر کنید و دقت کنید که جوانه در حالت ایستاده و در وسط گلدان قرار داشته باشد. خاک را به میزان کمی فشار دهید تا فقط هسته جوانهزده را نگهدارد.
از این مرحله به بعد، باید بهطور منظم به گلدان آب دهید. به گونهای که زمان آب دادن، تمام خاک خیس شده و آب از زیر گلدان جاری شود
قسمت چهارم: مراقبت از درخت خرما
گلدان را در یک مکان آفتابگیر قرار دهید، زیرا درخت نخل به نور خورشید بسیار علاقهمند است و هرچه نور بیشتری به آن برسد، بهتر رشد خواهد کرد.
فاصله هر بار آبیاری را طوری تنظیم کنید که قبل از هر آبیاری، حدود ۵ سانتیمتر از سطح خاک خشک شده باشد. برای بررسی این موضوع، دو بند انگشت خود را درون خاک فرو ببرید؛ اگر احساس رطوبت کردید، نیازی به آبیاری نیست. در غیر این صورت، باید به گلدان آب بدهید. بهتر است به گیاه هر زمان که نیاز دارد آب دهید تا اینکه طبق یک برنامه زمانی مشخص این کار را انجام دهید. بهطور معمول، درخت خرما به آبیاری هفتگی نیاز دارد.
زمانی که احساس کردید گیاه به اندازه کافی بزرگ شده و گلدان برای آن کوچک است، بهتر است گلدان را تعویض کرده و به یک گلدان بزرگتر منتقل کنید.
در نهایت، وقتی درخت نخل شما به اندازه کافی بزرگ شد، میتوانید آن را در باغچه یا باغ خود بکارید. توجه داشته باشید که درخت را در مکانی با بهترین نور آفتاب بکارید. برای کاشت، حفرهای به اندازه کافی عمیق حفر کنید تا تمام ریشه درخت در آن قرار گیرد. همچنین در نظر داشته باشید که درخت نخل ممکن است تا ۱۵ متر ارتفاع بگیرد، بنابراین در انتخاب محل کاشت دقت کنید.