پلاکت یکی از اجزای حیاتی خون است و وظیفه اصلی آن لختهکردن خون و جلوگیری از خونریزی است. در یک انسان سالم، تعداد پلاکتها در هر میکرولیتر خون بین ۱۵۰ تا ۴۰۰ هزار میباشد. با این حال، برخی افراد به دلایل مختلف دچار فقر پلاکت (Thrombocytopenia) میشوند و باید به دنبال روشهایی برای افزایش تعداد پلاکتهای خون خود باشند.
یکی از این روشها، مصرف خوراکیهای مؤثر در تولید و افزایش پلاکت خون و همچنین پرهیز از مصرف غذاهایی است که میتوانند موجب کاهش پلاکتها شوند.
برای افزایش پلاکت خون چه بخوریم؟
برخی از مواد مغذی موجود در غذاها یا مکملها میتوانند به افزایش پلاکت خون کمک کنند. این مواد را میتوان در سه دسته کلی طبقهبندی کرد:
– فولات
– ویتامینهای B12، C، D و K
– آهن
درمان کم خونی با خرما
یکی از مهمترین تأثیرات مصرف خرما، درمان فقر آهن و کمخونی است. کمخونی، بهویژه در خانمها، یکی از مشکلات شایع در برخی از مناطق ایران به شمار میآید و بسیاری از کارشناسان طب نوین و طب سنتی بر این باورند که رژیمهای غذایی نامناسب و عدم مصرف کافی مواد غذایی، از جمله خرما، دلیل اصلی این مشکل است.
خرما یکی از مغذیترین میوهها است و مقدار زیادی فولات دارد. فولات که به نام اسید فولیک نیز شناخته میشود، مادهای است که جذب آهن را تسهیل میکند و باعث میشود آهن موجود در مواد غذایی سریعتر جذب شود. به همین دلیل، در داروخانهها معمولاً فولات یا اسید فولیک را همراه با قرص آهن تجویز میکنند.
علاوه بر این، آهن موجود در خرما نیز به مقدار فراوانی وجود دارد و ترکیب این دو ماده برای رشد و تولید گلبولهای قرمز خون بسیار مؤثر است. فولات به عنوان یک ماده خونساز شناخته میشود و وجود آن به همراه آهن و ویتامین B12 از مهمترین عوامل خونسازی در بدن است. این سه عنصر در بسیاری از غذاهای حیوانی موجود است و خرما نیز مقادیر بالایی از آنها را داراست.
نکته دیگری که در بهبود وضعیت خون اهمیت دارد، جلوگیری از خونریزیهای خطرناک داخلی یا خارجی است که برای این کار ویتامین C ضروری است. ویتامین C از خونریزیهای ناشی از بیماریهای مختلف جلوگیری میکند. در هر ۱۰۰ گرم خرما حدود ۱۴ میلیگرم ویتامین C وجود دارد و نیاز روزانه بدن به ویتامین C حدود ۶۰ میلیگرم است.
بنابراین، مصرف روزانه ۳ تا ۵ عدد خرما میتواند نیاز بدن به اسید فولیک، آهن و ویتامینهای B12 و C را تأمین کند و به بهبود تولید گلبولهای قرمز خون و فقر آهن کمک کند.
با توجه به این توضیحات، میتوان نتیجه گرفت که خرما، در کنار مواد غذایی دیگر مانند مویز، کشمش و برخی خشکبار مانند پسته و بادام، میتواند نیاز به قرصهای آهن و درمانهای خونسازی را کاهش دهد.
در طب سنتی نیز ترکیب شیره خرما با شیره انگور و شیره توت (ساخت سه شیره) یا اضافه کردن شیره انجیر (ساخت چهار شیره) به عنوان بهترین درمان برای کمخونی شناخته میشود. جذب آهن و فولات موجود در شیرههای میکس به مراتب آسانتر از قرص آهن است و تأثیر آن نیز بیشتر است.
چه مواد غذایی دیگری برای درمان کمخونی موثر هستند؟
برای درمان کمخونی، علاوه بر خرما، مصرف مواد غذایی زیر نیز مؤثر است:
1. گوشت قرمز: منبع غنی از آهن هِم، که به راحتی توسط بدن جذب میشود.
2. مرغ و ماهی: این منابع پروتئینی نیز حاوی آهن هستند و میتوانند به افزایش سطح آهن خون کمک کنند.
3. حبوبات: مانند عدس، نخود، و لوبیا؛ این مواد غذایی غنی از آهن و پروتئین هستند.
4. سبزیجات سبز برگ: مانند اسفناج، کلمپیچ و بروکلی؛ این سبزیجات حاوی مقادیر خوبی از آهن و فولات هستند.
5. مغزها و دانهها: مانند بادام، فندق، و دانه کدو؛ این مواد غذایی منبع خوبی از آهن و مواد مغذی دیگر هستند.
6. میوهها: مرکباتی مانند پرتقال، لیمو و گریپفروت که حاوی ویتامین C هستند، میتوانند جذب آهن را افزایش دهند. همچنین، میوههای خشک مانند کشمش و مویز نیز مفیدند.
7. غلات کامل: مانند برنج قهوهای و نان سبوسدار؛ این غلات حاوی آهن و دیگر مواد مغذی هستند.
8. شیر و محصولات لبنی: در حالی که اینها به طور مستقیم آهن ندارند، اما منبع خوبی از کلسیم و ویتامین D هستند که برای سلامتی عمومی مهماند.
9. تخممرغ: حاوی آهن و پروتئین است و میتواند به بهبود سطح آهن در بدن کمک کند.
با ترکیب این مواد غذایی در رژیم غذایی روزانه، میتوان به بهبود وضعیت کمخونی کمک کرد.